Τα Δρακόσπιτα της Εύβοιας

Η λέξη δράκος έχει τη ρίζα της στο ρήμα «δέρκομαι» που υποδηλώνει εκείνον που έχει οξύ και διαπεραστικό βλέμμα.

Ο μύθος των δράκων πλανάται εδω και χιλιάδες χρόνια στα βουνά της Νότιας  Εύβοιας.

Θέλει τους δράκους όντα τρομακτικά,υπερφυσικά, να ζούν στα κτίσματα αυτά,τα Δρακόσπιτα  ή «Σέντια των Δράκων» σπέρνοντας στα γύρω χωριά τον τρόμο και τον πανικό.

Η πραγματικότητα όμως βρίσκεται εκεί στις κορφές και στις πλαγιές των βουνών, απομεινάρια  ενός ομιχλώδους παρελθόντος.

Παρατηρώντας τα προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι είναι τέλεια αφομοιωμένα με το περιβάλλον,ώστε δύσκολα τα εντοπίζει κανείς μέ την πρώτη ματιά,σ’αυτό συντελεί το βραχώδες τοπίο και η πυκνή βλάστηση της περιοχής.

Απορία και δέος πλημμυρίζουν τον επισκέπτη που μετά απο μια κοπιαστική πορεία  τα αντικρύζει.

Αποτελούν ,ίσως, άγνωστη πτυχή της αρχαίας ελληνικής αρχιτεκτονικής αντίληψης.

Ο τρόπος κατασκευής τους εντυπωσιάζει, καθώς οι πέτρες της τοιχοποιίας είναι τεράστιες,τέλεια

ταιριασμένες,ενώ οι πλάκες τής οροφής συγκλίνουν με  αρμονία  προς το κέντρο.

Κοινό χαρακτηριστικό τους είναι οι πύλες τους, όπου συνήθως, δύο τεράστιες πλακόπετρες, οι «ορθοστάτες», αποτελούν το πλαίσιο,ενώ μια τρίτη κεκλιμμένη το υπέρθυρο.

Από την πρώτη ματια δημιουργείται η απορία : Μέ ποιά μέσα και γνώσεις λαξεύθηκαν και τοποθετήθηκαν με τόση τέχνη πρίν χιλιάδες χρόνια αυτοί οι πέτρινοι όγκοι?

Πώς να μήν απορήσεις βλέποντας τίς  κυκλώπειες πλάκες τής οροφής να αιωρούνται πάνω απο το κεφάλι σου?

Σήμερα σώζονται εικοσιπέντε περίπου δρακόσπιτα στην Νότια Εύβοια, για τα οποία αναφορές υπάρχουν  από το 1797 του Hawkins , αργότερα του H.N.Ulrichs και μετέπειτα πολλών άλλων

Ελλήνων και ξένων ερευνητών.

Στο οδοιπορικό μας παρουσιάζουμε αυτά που έχουν μεγαλύτερο ενδιαφέρον και βρίσκονται σε καλή κατάσταση.

Εκτεταμένες μελέτες και ανασκαφές  έγιναν από το 1959 σε δώδεκα  δρακόσπιτα απο τον καθηγητή της πολυτεχνικής σχολής του Α.Π.Θ  Ν.Μουτσόπουλου και έφεραν στο φώς ευρήματα όπως πύθους,αγγεία,όστρακα,λυχνάρια και επιγραφές που χρονολογούνται από την αρχαϊκή μέχρι την ελληνιστική περίοδο. Αργότερα χάρη στους κόπους και τις έρευνες του Ιατρού-ερευνητή Θεόδωρου Ι.Σκούρα  ανακαλύφθηκαν άλλα δεκατρία και τα στοιχεία που παραθέτουμε είναι από τη βιβλιογραφία τους .

Tα περισσότερα δρακόσπιτα βρίσκονται διάσπαρτα απο την περιοχή των Στύρων έως την Κάρυστο.

Ξεκινώντας απο την Αθήνα σέ μία ώρα περίπου βρισκόμαστε στο λιμάνι της Ραφήνας όπου με τα πλοία της γραμμής μπορούμε να επιλέξουμε ως τόπο προορισμου το Μαρμάρι ή την Κάρυστο.

Η δεύτερη επιλογή είναι να ακολουθήσουμε τη λεωφόρο Μαραθώνος και να κατευθυνθούμε στην περιοχή του Κάτω Σουλίου και ακολουθώντας τις πινακίδες φτάνουμε στο λιμάνι της Αγίας Μαρίνας.

Μετα απο 45 λεπτά διαδρομής με το ferry-boat ,ανάμεσα από νησάκια-καταφύγια της άγριας ζωής- φτάνουμε στο λιμάνι των Νέων Στύρων. Είναι τουριστικό θέρετρο με εύκολη πρόσβαση απο την Αθήνα, γνωστό για τις υπέροχες παραλίες,τα ονειρικά ηλιοβασιλέματα αλλά και την ιστορία.

Ξενοδοχεία, εστιατόρια και καταστήματα προσφέρουν στον επισκέπτη τη δυνατότητα επιλογής.

Προορισμός μας τα Στύρα που απέχουν πέντε χλμ από την παραλία.Φτάνοντας στήν κεντρική πλατεία του χωριού κάνουμε αναστροφή προς Χαλκίδα και σε απόσταση πεντακοσίων περίπου μέτρων συναντάμε πινακίδα με την ένδειξη «Δρακόσπιτα».Ακολουθώντας τον ανηφορικό δρόμο και τις πινακίδες σε δέκαπέντε λεπτά βρισκόμαστε στην περιοχή με το τοπωνυμιο «Πάλλη Λάκκα»,όπου γειτονεύουν τρία Δρακόσπιτα.

Συστηματικές έρευνες που έχουν γίνει στην περιοχή των Στύρων έφεραν στο φως επιγραφές,

που αποτελουν μαρτυρία για έναν πολιτισμό που είχε αναπτυχθεί .

Υπάρχουν ευρήματα απο τη νεολιθική και πρωτοελλαδική εποχή τα οποία βεβαιώνουν ότι οι δραστηριότητες αυτές συνεχίστηκαν και κατά τους επόμενους αιώνες.

Τά Δραγκό- κατα την τοπική διάλεκτο- είναι κτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο ,στην κατοψή τους σχηματίζουν ένα Π, και ονομάζονται απο τους ντόπιους «Πάλλη Λάκκα δραγκό» δηλ το δρακόσπιτο στου Παύλου τη Λάκκα.

Ενδεικτικές εσωτερικές διαστάσεις του πρώτου δρακόσπιτου είναι : η ανατολική πλευρα 3,80 μ, η δυτική 4,05μ, η βορινή 10,85μ και η μεσιμβρινή 9,90μ.

Το πάχος της τοιχοποιίας είναι 1,17μ ενώ φωτιστικό άνοιγμα δέν υπάρχει.

Η θύρα εισόδου που βρίσκεται στην μεσημβρινή πλευρά του, απέχει απο τον ανατολικό εσωτερικό τοίχο 4,50μ και έχει άνοιγμα 0,95μ.

Οι τοιχοποιίες τους αποτελούνται απο μεγάλες πέτρες πλακόμορφες που μαζί με άλλες μικρότερες σχηματίζουν εξωτερικά ένα πρωτόγονο σύστημα δομής.

Στο εσωτερικό η τοιχοποιία αποτελείται απο μικρότερα σχετικά λιθάρια ,κτισμένα «εν ξηρώ», όπως σε όλα τα δρακόσπιτα, μεταξύ τους δε μεσολαβούν μικρές σφήνες.

Η στέγαση στα δύο αντικρυστά δρακόσπιτα είναι τετράριχτη και αποτελείται απο ασβεστολιθικές πλάκες που εξέχουν εσωτερικά σε κάθε στρώση απο λίγο.

Οι «εμφορικές στρώσεις» των λίθων δεν είναι οριζόντιες αλλά έχουν κάποια κλίση για τα νερά της βροχής. Το σύστημα δόμησης καλείται εμφορικό ή εκφορικό.

Το μεσαίο δρακόσπιτο έχει τετράγωνη κάτοψη και κάθε πλευρά έχει εσωτερική διάσταση 4 μέτρα,

το πάχος τών τοίχων είναι 1,05μ.

Στις τέσσερεις εσωτερικές γωνίες σε ύψος 1,05μ υπάρχουν πλάκες υπό μορφήν ραφιών , παρατηρείται δε στο εσωτερικό μέρος των ραφιών μια ελαφριά χαραματιά σαν λούκι που ισως χρησίμευε γιά την αποροή κάποιων υγρών. Αυτό μάλιστα συμβάλλει στην υπόθεση πως οι κάτοικοι των δρακόσπιτων είχαν και ποιμενικές ασχολίες.
Η στέγαση του δρακόσπιτου αυτού παρουσιάζει εσωτερικά κολουρο-κωνική μορφή, αποτελείται δε  απο ισόδομες ομόκεντρες στρώσεις, απο μισοπελεκημένα λιθάρια-θολίτες που έχουν στην εσωτερική τους πλευρά κυκλική διαμόρφωση.

Και στην περίπτωση αυτή εφαρμόστηκε το σύστημα προεξοχής σε πέντε στρώσεις.

Ισως κάποτε υπήρχε και έκτη που πάνω της στηριζόταν το λιθάρι-καπάκι που σκέπαζε το οπαίον.

.

Οι γνώμες και οι απόψεις για την χρήση, τη λειτουργία  και χρονολογία κατασκευής τους ποικίλλουν και κατά καιρούς έχουν διατυπωθεί διάφορες θεωρίες Ελλήνων και ξένων ερευνητών.

Ο Aug.Baumeister και ο Girard τα θεωρούν ως παγανιστικά θρησκευτικά μνημεία,ενώ ο G.Bursian

υποστήριζε  ότι το συγκρότημα είναι αφιερωμένο στην τριάδα Δήμητρα-Κόρη-Κάλυμνο ή Απόλλωνα-Αρτέμιδα-Λητώ.

Ο Lois Lacroix θεωρεί ότι τα κτίσματα  έκρυβαν κάποιο θησαυρό,ενώ άλλοι ερευνητές υποστηρίζουν ότι ήταν κατοικίες λατόμων.

Εκτός όμως απο τα δρακόσπιτα η περιοχή των Στύρων έχει και άλλα ιστορικά αξιοθέατα.

Μετά την «Πάλλη Λάκκα» ακολουθούμε το μονοπάτι που οδηγεί στην κορυφή του Αη Νικόλα του βουνού Κλιόσι.

Η διαδρομή αυτή είναι ένας παράδεισος γιά τους περιπατητές και τους λάτρεις του οικοτουρισμού.

Στην πορεία συναντάμε λατομεία ,γνωστά απο την αρχαιότητα για την άριστη ποιότητα μαρμάρου (Στυρία λίθος).

Κίονες και ογκόλιθοι ειναι διάσπαρτοι, μάρτυρες αλλοτινών εποχών.

Φτάνοντας στην κορυφή αντικρύζουμε τα κυκλώπεια αγκωνάρια που σχηματίζουν την πύλη του δρυοπικού κάστρου να φαντάζουν με μεγαλοπρέπεια πάνω από το χωριό.

Εκει υπάρχουν απομεινάρια του προϊστορικού δρυοπικού αλλά και του μεσαιωνικού κάστρου.

Τα μεσαιωνικά ερείπια ανήκουν στο φραγκικό κάστρο Αρμενα- Larmena- και είναι παραφθορά  του παλαιοτέρου άρμενα, άρμενον.

Το κάστρο κτίσθηκε πιθανότατα στις αρχές του 13^ου αι, μετά τη φραγκική κατάκτηση.

Το 1276 το κατέλαβε ο σύμμαχος τών βυζαντινών Λομβαρδός ιππότης Λικάριος.

 Σε μια εσοχή του βράχου κάτω απο το τείχος βρίσκεται ο σπηλαιώδης ναός του

Αγ.Νικολάου.

Απ’αυτή τη θέση η θέα του κάμπου και του Ευβοϊκου κόλπου μαγεύει.

Μεσα στο κάστρο βρίσκεται και το Βυζαντινό εκκλησάκι τής Παναγιάς.

Ευτυχώς τα μνημεία παραμένουν αλώβητα απο την ανθρώπινη παρέμβαση καθώς η διάνοιξη δρόμων και η άσφαλτος δέν τα έχει αγγίξει.

Η εναλλαγή των παραστάσεων αποζημιώνει τον περιπατητή που αποζητά την αφορμή να βρεθεί μακριά απο την πολύβουη πόλη.

Επιστέφοντας στο χωριό συνεχίζουμε την πορεία μας νότια.

Περνάμε απο το χωριό Κάψαλα και στρίβουμε δεξιά πρός Νημποριό. Μετά απο τρία χιλιόμετρα

αφήνουμε  το αυτοκίνητο και προχωρούμε βορειοδυτικά.

Αφου περάσουμε τις πέτρινες μάντρες συναντάμε τρία ερειπωμένα καλύβια και ένα πέτρινο αλώνι.

Ακριβώς από κάτω βρίσκεται το δρακόσπιτο γνωστό με το όνομα «Πύργος Νημποριού».

Σύμφωνα με τον κ.Θ.Σκούρα το δρακόσπιτο αυτό πρέπει να ήταν το πιο καλοφτιαγμένο γιατί οι ογκόλιθοι που έχουν χρησιμοποιηθεί στην κατασκευή του είναι σχεδόν όλοι πολύ καλά λαξευμένοι και οι περισσότεροι σχεδόν ισομεγέθεις.

Ολόκληρη η στέγη έχει καταπέσει στό εσωτερικό. Πιο ψηλά από τους πεσμένους λίθους της στέγης βρίσκεται μια μεγάλη λεκάνη με στόμιο απορροής και είναι ανεστραμμένη

Κάτω από το δρακόσπιτο δεσπόζει ο κόλπος του Νημποριού πεντακάθαρη παραλία και ταβερνάκια που στη σκιά τους γεύεσαι φρέσκο ψάρι και ντόπιο κρασί.

Αγναντεύοντας τη θάλασσα το γαλάζιο του Ευβοϊκου ερωτοτροπεί με το πράσινο της γής προσφέροντας εικόνες μοναδικές.

Και όταν ο ήλιος χάνεται πίσω απ’τα βουνά της Αττικής το κελάηδημα του κότσυφα γεμίζει την ψυχή μελωδίες ουράνιες.

Επιστρέφοντας στον κεντρικό δρόμο,δύο χλμ από τα Κάψαλα πρός Κάρυστο στά αριστερά του δρόμου υπάρχει ταμπέλα με την ένδειξη «Δρακόσπιτο».

Πρόκειται για το Δρακόσπιτο Λιμικό,το οποίο έχει την πιο εύκολη πρόσβαση απ’όλα καθώς απέχει μόλις δέκα μέτρα από τον δρόμο.

Εχει μεγάλες διαστάσεις 7,65 Χ 6,25μ και διακρίνονται ακόμα οι εκφορικές στρώσεις των κυκλώπειων λίθων που το στεγάζουν.

Ενδιαφέρον προκαλεί η επιβλητική του πύλη που αποτελείται απο τρείς τεράστιες πέτρες

Σήμερα ένα τμήμα του έχουν στεγάσει με κορμούς δέντρων πλακόπετρες και χώμα και περιοδικά χρησιμοποιείτο για την σταύλιση ζώων.

Μετά απο δυο χιλιόμετρα ξεκινά ο δρόμος πρός τον οικισμό «Πόρτο Λάφια».

Η θέα μαγευτική, σε προκαλεί να ταξιδεύσεις με το νού, ν’αφήσεις τη ματιά σου ελεύθερη να χορτάσει Ελλάδα.

Εκεί ακριβώς,πάνω στο δρόμο,σε υψόμετρο 410μ. σύμφωνα πάντα με τον Θ.Σκούρα προχωράμε ΝΑ μέσα στη ρεματιά .

Η θέση στην τοπική αρβανίτικη διάλεκτο λέγεται «Κούρθεα» που σημαίνει παγίδα για πουλιά. Εδώ πιθανολογείται ότι είναι η ιστορική τοποθεσία «Διακόφτι» που ο Κριεζώτης την άνοιξη του 1823 έδωσε νικηφόρα  μάχη με τους Τούρκους τής Καρύστου.

Στην κατηφοριά μέσα στο ρέμα υπάρχουν δύο δρακόσπιτα . Η ονομασία τους είναι Κούρθεα Δραγκό είναι δε ορατό μόνο το ένα. Το οικοδόμημα βρίσκεται θαμμένο στο έδαφος,δημιούργημα μιας άλλης εποχής ,με την επιβλητική του πύλη αθέατη, κρατά κρυμμένα τα μυστικά του.

Τό ταξίδι μας  συνεχίζεται πρός την Κάρυστο.Στην πορεία μας συναντάμε την κεντρική διασταύρωση  του Μαρμαρίου που μας προκαλεί να κάνουμε μία βόλτα στα γύρω χωριά .

Αξίζει τον κοπο,πηγαίνετε και δε θα χάσετε.

Στο γραφικό Μαρμάρι η ησυχία είναι δεδομένη και μια στάση στα καταστήματα της παραλίας θά σας ξεκουράσει και θα ανασυγκροτήσει τίς δυνάμεις σας γιατί τώρα αρχίζουν τα δύσκολα.

Ο δρόμος πρός την Κάρυστο μάς χαρίζει απλόχερα εικόνες ονειρικές.

Η θέα του υγρού στοιχείου,το νησιωτικό σύμπλεγμα των Πεταλιών,το παιχνίδισμα της σκιάς και του φωτός αναδεικνύουν το μεγαλείο της φύσης.

Φθάνοντας στην πόλη εντύπωση δημιουργεί το νεοκλασσικό κτίριο του Δημαρχείου.

Κάνοντας μια βόλτα στην παραλία βρισκόμαστε μπροστά  στο Μπούρτζι,το  μεσαιωνικό κάστρο που βρίσκεται πάνω στον κεντρικό δρόμο,πραγματικό στολίδι.

Κάθε καλοκαίρι το Μπούρτζι παίρνει ζωή,διάφορες εκδηλώσεις λαμβάνουν μέρος ,όπως εκθέσεις ζωγραφικής,φωτογραφίας,γλυπτικής,μουσικά και θεατρικά  δρώμενα.

Απέναντι από το κάστρο είναι το Γιοκάλειο Ιδρυμα που περιλαμβάνει μουσείο ,θέατρο και βιβλιοθήκη.

Στο μουσείο εκτίθενται ευρήματα από τις ανασκαφές στα Δρακόσπιτα του καθηγητή Ν.Μουτσοπουλου καθώς και άλλα που μαρτυρούν την ιστορία της περιοχής.

Πάνω από την Κάρυστο δεσπόζει με μεγαλοπρέπεια το ενετικό κάστρο το CASTELLO ROSSO.

Το δέος που αποπνέει σε προκαλεί να το επισκεφθείς,να το θαυμάσεις και να αφήσεις την φαντασία σου να ταξιδέψει στο παρελθόν σε εποχές παραμυθένιες.

Κάτω από το κάστρο βρίσκεται το γραφικό χωριουδάκι Μύλοι απ’όπου ξεκινά ένα μονοπάτι που μάς οδηγεί στην πλαγιά της Οχης και μετά απο σαράντα λεπτά πορείας σε υψόμετρο 650μ φτάνουμε στους Κύλινδρους.

Η τοποθεσία έχει πάρει την ονομασία της απ’τους τεράστιους κίονες μήκους δώδεκα μέτρων που κείτονται σκορπισμένοι κοντα στα σημεία εξόρυξης και ανήκουν στη ρωμαϊκή περίοδο.

Τελικός μας προορισμός είναι η κορυφή του βουνού όπου σε υψόμετρο 1400μ βρίσκεται το Δρακόσπιτο της Οχης.

Παίρνοντας τον παραλιακό δρόμο της Καρύστου κατευθυνόμαστε ανατολικά, περνάμε τα χωριά Αετός και Μετόχι για να συναντήσουμε τη μικρή ξύλινη πινακίδα που μας οδηγεί στο καταφύγιο.

Η αποσταση απο τη δημοσιά ώς το καταφύγιο είναι 10χλμ χωμάτινης διαδρομής.

Οσο πλησιάζουμε το κρύο γίνεται όλο και πιο τσουχτερό. Τα καιρικά φαινόμενα στην Οχη είναι έντονα και τις περισσότερες ημέρες του χρόνου η κορυφή της είναι κρυμμένη μέσα στα σύννεφα.

Είναι χαρακτηριστικό αυτό που λενε οι ντόπιοι : Ρωτάς το βουνό να ανέβω? Και σου λέει : Oχι!!!

Ο δρόμος μας τελειώνει στο καταφύγιο δίπλα στο καστανοδάσος.

Ο καστανόλογγος είναι ζωντανό μνημείο της φύσης και όταν κατακλύζεται από την ομίχλη συνθέτει πίνακα ζωγραφικής.

Η πορεία μας ξεκινά από το μονοπάτι που βρίσκεται στην αριστερή πλευρά του καταφυγίου.

Η διαδρομή είναι ανηφορική και κατά τη διάρκεια της ανάβασης ακολουθούμε  τις σωρούς από πέτρες που οριοθετούν το μονοπάτι.

Μετά από μία ώρα αντικρύζουμε το μοναστήρι του Προφήτη Ηλία με την εκκλησία και τα τέσσερα κελιά του.

Η μονή βρίσκεται ανάμεσα σε πελώριους βράχους  και κατασκευαστικά μιμείται το σύστημα δόμησης των Δρακόσπιτων.

Σε απόσταση 200μ βόρεια απο τη μονή του Προφήτη Ηλία σχηματίζεται ένα μικρό ανεμοδαρμένο πλάτωμα.

Εδώ στα 1400μ δεν φυτρώνει τίποτα, μόνο τσάι του βουνού και αγριόχορτα.

Στη βορειοδυτική πλευρά του πλατώματος έχει θεμελειωθεί το αρχαίο πλατυμέτωπο κτίσμα γνωστό με το όνομα «Το σπίτι του δράκου».

Οπως σε όλα τα δρακόσπιτα έτσι και γι’αυτό πλέκονται ένα σωρό παραμύθια.

Η κάτοψη του κτίσματος είναι ένας ορθογώνιος χώρος που έχει εσωτερικές διαστάσεις 4,83-4,87 Χ 9,80-9,84μ. Το πάχος της τοιχοποιίας είναι 1,40μ.

Η είσοδος βρίσκεται στη μεσημβρινή πλευρά με δύο φωτιστικά ανοίγματα εκατέρωθεν.

Χαρακτηριστικό είναι το τρίλιθο της εισόδου που αποτελείται απο δύο μονολιθικές παραστάδες με πλάτος ανοίγματος 1,25μ και ύψος απο τη σημερινή στάθμη του δαπέδου 2,00μ.

Τη θέση του υπέρθυρου κατέχουν δύο πλακόπετρες που σκεπάζουν τη θύρα,έτσι ώστε να σχηματίζεται η μορφή ενός Π.

Γενικά η κατασκευή είναι προσεγμένη και το ταίριασμα τών λιθαριών αξιοθαύμαστο, μερικά δε από αυτά έχουν κυκλώπειες διαστάσεις όπως το λιθάρι που σκεπάζει τη θύρα και εξέχει στο εσωτερικό του κτίσματος ώς πρόβολος με διαστάσεις 4,00Χ2,05Χ0,30μ.

Η κατασκευή αυτή θεωρείται άθλος άν λάβόυμε υπ΄όψιν τά πενιχρά μέσα της εποχής εκείνης, πώς πελεκήθηκε και τοποθετήθηκε με τόση τέχνη ο πέτρινος όγκος σε τέτοιο υψόμετρο.

Το σίγουρο είναι ότι προϋποθέτει γνώση και εμπειρία σε τέτοιου είδους κατασκευές.

Το σύστημα στέγασης είναι και εδώ το εκφορικό. Η ανασκαφή που έγινε το καλοκαίρι του 1959

στο Δρακόσπιτο απο τον καθηγητή του Α.Π.Θ. κ. Ν.Μουτσόπουλο έφερε στο φώς χρήσιμα στοιχεία για τη χρονολόγηση και τη λειτουργία του.

Κάτω από τις αναποδογυρισμέμες πλάκες του δαπέδου βρέθηκαν όστρακα αγγείων διαφόρων εποχών αγγεία ,τεμάχια απανθρακωμένων ξύλων και οστά ζώων,αυτό είναι μιά απόδειξη ότι το κτίσμα ήταν ιερό.

Ένας ναός που για τη λειτουργία του έχουν ήδη γραφτεί πολλές απόψεις αλλιώς δέν θα μπορουσε να δικαιολογηθεί το πλήθος των αφιερωμάτων

άλλωστε διαφέρει η κατασκευή του έντονα από τα άλλα παρόμοια κτίσματα της ευρύτερης περιοχής.

Κτισμένο από το γειτονικό υλικό του βουνού με την πάροδο χιλιάδων χρόνων έχει αφομοιωθεί

 με το περιβάλλον.

Το 1998 κυκλοφόρησε το φωτογραφικό λεύκωμα του Βασίλη Καλαλούγκα «ΣΤΑ ΣΕΝΤΙΑ ΤΩΝ ΔΡΑΚΩΝ» απο τις εκδόσεις Ε.Τζαφέρη.

Ειναι ένα εικαστικό οδοιπορικό σε ασπρόμαυρους τόνους για τα μεγαλιθικά μνημεία της Εύβοιας, τα Δρακόσπιτα, που μας πηγαίνει πίσω στο χρόνο και μας ταξιδεύει με το νού στο ομιχλώδες παρελθόν του νησιού, γραμμένο γλαφυρά σε τρείς γλώσσες με την υπογραφή του επίτιμου γενικού διευθυντή του ΥΠ.ΠΟ συγγραφέα Κου. Νίκου Ζωρογιαννίδη.

Ο πρώτος που επισκέφθηκε το Δρακόσπιτο της Όχης ήταν ο Hawkins το 1797 και αναφέρει πως επρόκειτο για αρχαίο ναό.

Το ιδιο υποστηρίζει λίγο αργότερα και ο H.N.Urlichs, ο οποίος θεωρεί ότι πρόκειται για το ναό της Τελείας Ηρας

Σύμφωνα λοιπόν με τους ιστορικούς το  Δρακόσπιτο κτίστηκε απο τους Πελασγούς ή τους Δρύοπες που ήταν απο τους πρώτους κατοίκους της περιοχής και το αφιέρωσαν στο Δία και την Τελεία Ηρα.

Εκεί κατά τον Παυσανία γιόρταζαν την τελετή του ιερού γάμου.

Στη θέα του μας κατακλύζουν αμέτρητα συναισθήματα  και απορίες.

Πάνω απ’όλα θαυμασμός για την τελειότητα κατασκευής του καθώς οι πελώριοι ογκόλιθοι που το αποτελούν είναι τέλεια ταιριασμένοι μεταξύ τους, ώστε το τελικό αποτέλεσμα απο ευθείες και γωνίες να συνθέτει ένα θαυμάσιο αρχιτεκτονικό οικοδόμημα.

O ήλιος γέρνει πρός τη δύση του και πρέπει να πάρουμε το δρόμο της επιστροφής,

γεμάτοι  ευχάριστα συναισθήματα,η επαφή με τη φύση,το δέος για τα μεγαλιθικά μνημεία, οι αναπάντητες μέχρι σήμερα απορίες για την κατασκευή,τη χρονολόγηση και τη χρήση τουςμας οδηγούν στο συμπέρασμα:

« Οποιοι κι αν τα’χτισαν

ποιός ξέρει πότε και γιατί

είναι κληρονομιά μας.

Δείγματα του πολιτισμού μας»

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

Θ.Ι.Σκούρας «Τα Δρακόσπιτα της Εύβοιας» εκδόσεις Σύγχρονος Τύπος 1991.

Ν.Μουτσόπουλος  «Τα Δρακόσπιτα της ΝΔ Εύβοιας» επιστημονική επετηρίδα Πολυτεχνικής Σχολής Α.Π.Θ. Τόμος Η΄ 1982.

Επαμ.Βρανόπουλος «Το Δρακόσπιτο της Οχης», ΑΕΜ,τόμ.ΚΒ΄Αθήνα

Β.Καλαλούγκας «Στά Σέντια των Δράκων» τρίγλωσσο φωτογραφικό λεύκωμα,εκδόσεις Ε.Τζαφέρη 1998

 ----------

     Δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Οξυγονο» εικόνες από τις χώρες του κόσμου, τεύχος 17-- Μάιος 2001

    

---

Τον Ιούλιο του 2009 έλαβε χώρα στα Στύρα το πρώτο Διεθνές Συμπόσιο -ΣΤΥΡΙΑ ΓΑΙΑ- Η οργάνωση του Συμποσίου έγινε από τον Δήμο Στυρέων και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου. Τα θέματα του συμποσίου κάλυψαν από την Παλαιολιθική μέχρι την Βυζαντινή εποχή. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε για τα Δρακόσπιτα και τα Αρχαία λατομεία. Έλαβαν μέρος εικοσιένας σημαντικοί επιστήμονες απο την Ελλάδα και το εξωτερικό. Ήταν το πρώτο ουσιαστικο βήμα για την ανάδειξη των αρχαιολογικών χώρων της Καρυστίας.

Φωτογραφία :Βασίλης Καλαλούγκας,

Κείμενα: Μιχάλης Καλαλούγκας

 
 

Τα αρχαία λατομεία της Νότιας Εύβοιας

Καρυστία και Στυρία λίθος

Ενα οδοιπορικό στα αρχαία λατομεία της Νότιας Εύβοιας που μας προτρέπει να ταξιδεύσουμε με τη μηχανή του χρόνου στο παρελθόν, στον κόσμο των πρώτων καλλιτεχνών μαρμαράδων, παρακολουθώντας από κοντά την εργασία ,τον κόπο και την τέχνη των ανθρώπων που έζησαν και δημιούργησαν πριν χιλιάδες χρόνια, έγραψαν ιστορία και εξέλιξαν μια παράδοση που συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας.

Απ’την μακρινή αρχαιότητα ήταν γνωστό ότι το υπέδαφος της Νότιας Εύβοιας ήταν πλούσιο σε πετρώματα και ορυκτο πλούτο.

Ξεχωριστή θέση καταλαμβάνουν ακόμα και σήμερα τα μάρμαρα της ευρύτερης περιοχής που εκτείνεται απο τα Στύρα και το Μαρμάρι ώς της δυτικές υπόρειες του όρους Οχη στην Κάρυστο.

Τα μάρμαρα αυτά ήταν γνωστά ώς Καρυστία και Στυρία λίθος.

Ηταν περιζήτητα για την ωραιότητα τους ιδίως οι μονόλιθοι κίονες μεγάλων διαστάσεων.Τα χρησιμοποιούσαν κυρίως για τη διακόσμηση και ορθομαρμάρωση ναών,θεάτρων,βιβλιοθηκών,δημοσίων ιδιωτικών κτιρίων και για πλακοστρώσεις δαπέδων (οι γνωστές μας πλάκες Καρύστου).

Το πρασινόλευκο χρώμα με τις σμαραγδοπράσινες ταινίες (λόγω παρουσίας φύλλων χλωρίτη) φέρεται στο διεθνές εμπόριο με τη λατινική του ονομασία cipollino που σημαίνει «κρεμμυδάκι» διότι μοιάζει με την επιφάνεια μιάς κατά μήκους τομής φρέσκου κρεμμυδιού.

Τα κείμενα των αρχαίων συγγραφέων (Στράβων,Πλίνιος) έχουν εκτεταμένες αναφορές για την εξόρυξη και εμπορική εκμετάλλευση της Καρυστίας και Στυρίας λίθου.Επεκράτησε δε να ονομάζονται Καρυστινά όλα τα μάρμαρα που εξάγονταν απο τη νοτιοευβοϊκη περιφέρεια.

Στούς χρόνους του Μ.Αλεξάνδρου υποστηρίζεται ότι αρχισαν να χρησιμοποιούνται χρωματιστά μάρμαρα και οι Αλεξανδρινοί συνέτειναν πολύ στην ανάπτυξη εμπορίου σπανίων μαρμάρων.

Ο Πλίνιος αναφέρει ότι οι ποικιλίες των μαρμάρων ήταν τόσες πολλές ώστε δεν είναι εύκολο να τις απαριθμήσει.Και άλλοι αρχαίοι συγγραφείς όπως ο Πλούταρχος,ο Θουκιδίδης,ο Θεόφραστος και ο Παυσανίας έχουν αναφορές για τα μάρμαρα και τα λατομεία.

Η εξόρυξη των μαρμάρων γινόταν απο ειδικούς τεχνίτες δούλους ή ελεύθερους,τους λιθοτόμους και ακολουθούσαν δύο τρόπους: τον επιφανειακό κλιμακωτό και τον υπόγειο με στοές και στενούς διαδρόμους όπως γίνεται στά λιγνιτωρυχεία

Τα εργαλεία που χρησιμοποιούσαν ήταν σιδερένια ,οι λατομίδες ή τυπίδες.

Η λιθαγωγία,η μεταφορά δηλαδή των κολοσσιαίων μονόλιθων κιόνων και των ορθογωνίων ογκολίθων ήταν δύσκολη λόγω ανυπαρξίας των κατάλληλων μέσων.

Τα μετέφεραν μέσα από χαράδρες και ράχες σε τραχείς και βραχώδεις τόπους ,όπου δε ειχαν τη δυνατότητα χρησιμοποιούσαν τροχοφόρα για να φτασουν στα παράλια του ευβοϊκού και να φορτωθούν στα πλοία για ξένες χώρες και τα ελληνικά κέντρα.

Σκοπός μας είναι να περιπλανηθούμε στα βουνά να ανέβουμε πλαγιές, να κατέβουμε ρεματιές, να συναντήσουμε τους χώρους εξόρυξης του μαρμάρου,να βρούμε σημάδια που θά μας ταξιδεύσουν στο παρελθόν.

Οδηγός μας ο φωτογραφικός φακός και οι αναφορές του Τ.Ζάππα.

Ξεκινώντας απο τα Στύρα ακολουθούμε το χωμάτινο δρόμο πάνω απο το χωριό για να φτάσουμε στην τοποθεσία Λάκκα Πάλλη. Στην περιοχή αυτή γνωστή απο τα πανάρχαια  κτίσματα τα Δρακόσπιτα βρίσκεται πλήθος λατομείων.

Ακολουθώντας το μονοπάτι νότια συναντάμε τις τροχειές των μέσων μεταφοράς (κυλίστρες),όλη δε η περιοχή είναι διάσπαρτη από λατομεία.

Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι το λατομείο στο βάθος του οποίου υπάρχει νερό και ονομάζεται Κρύα Βρύση (Κρόϊ Φτόχτ στα αρβανίτικα) είναι απο τα μικρότερα της περιοχής με υψος δώδεκα περίπου μέτρων και διπλάσιο πλάτος.

Ορθογώνιοι τεφροί ογκόλιθοι και κίονες διαφόρων διαστάσεων ακέραιοι ή θραυσμένοι καθώς και λαξευμένες λεκάνες  βρίθουν στη γύρω έκταση,ορατοί ή καλυμμένοι από θαμνώδη βλάστηση.

Αποδεικνύεται λοιπόν ότι τα Στύρα ήταν μεγάλο εμπορικό κέντρο μαρμάρου.

Τα μεγαλύτερα και πιό εντυπωσιακά είναι εκείνα που βρίσκονται στήν περιοχή των Καψάλων, με ύψος εκοσιπέντε μέτρα περίπου.

Το δύσβατο της περιοχής δε μας επέτρεψε πιο κοντινά πλάνα,το τραχύ και επικλινές έδαφος δυσκολεύει την πορεία. Η κάθοδος δέ είναι αδύνατη γιατί υπάρχουν σάρες μεγάλης έκτασης (λατύπη).

Επόμενος προορισμός μας είναι το Νημποριό στα νότια των Στύρων.

Η ονομασία του είναι παραφθορά των αρχαίων λέξεων εμπόριον ή εμπορείον,πρέπει να υποδηλώνει οτι ήταν τόπος με έντονη εμπορική δραστηριότητα οφειλόμενη κυρίως στην εξόρυξη,επεξεργασία και διακίνηση μαρμάρου,πιθανόν δε και στην αλιεία πορφύρας.

Οι πορφύρες αλιεύονταν ιδιαίτερα απο τους Ερετριείς και τους Στυρείς.

Στην κορυφή του βουνού Πυργάρι πάνω απο το Νημποριό υπάρχει μεγάλο συγκρότημα από είκοσι περίπου λατομεία.

Μέσα σε εκτεταμένα ορύγματα υπάρχει πλήθος απο κίονες και ορθογωνισμένους ογκόλιθους.

Εντύπωση μας προκαλούν δύο κολώνες αράβδωτες λαξευμένες πάνω στο βράχο. Ορθογώνια και παραλληλεπίπεδα μάρμαρα συναντούμε διάσπαρτα στο χώρο και αναρωτιόμαστε γιατί εγκαταλείφθηκαν,αφού μας δίνουν την εντύπωση ότι οι εργάτες είναι κάπου εκεί κοντά και αναπαύονται στη σκιά των βένιων.

Απ’το χώρο των λατομείων ξεκινά η κυλίστρα, κατά μήκος της ρεματιάς προς το λιμάνι Εκει διακρίνουμε διάφορα μικρά λαξεύματα στα οποία τοποθετούσαν ξύλινους πασσάλους και με τη βοήθεια σχοινιών αναχαιτίζαν την ορμή των κυλιομμένων μαρμάρων.

Η επίσκεψή μας στα αρχαία λατομεία της ευρύτερης περιοχής των Στύρων τελειώνει με μία στάση για να απολαύσουμε το μαγευτικό ηλιοβασίλεμα του Ευβοϊκού.

Τήν επόμενη μέρα η ανατολή μας βρίσκει στο δρόμο πρός την Κάρυστο.

Απολαμβάνοντας τις ομορφιές που χαρίζει απλόχερα η φύση σ’αυτόν τον τόπο χαράζουμε την πορεία που θα μας οδηγήσει στα αρχαία λατομεία της περιοχής,στις πλαγιές της Όχης, βόρεια της πόλης.

Αυτά εντοπίζονται σε τρείς περιοχές όπου αναπτύχθηκε ιδιαίτερα η λατομική δραστηριότητα: τους Κύλινδρους,τα Χαλίκια και τον Άνω Αετό,ιδιαίτερα όμως θα σταθούμε στην περιοχή με το τοπωνύμιο «Κύλινδροι».

Ξεκινώντας απο το γραφικό χωριουδάκι Μύλοι και ακολουθώντας το μονοπάτι που οδηγεί στό ορεινό καταφύγιο της Όχης,σε υψόμετρο 600 μέτρων φτάνουμε στους Κυλίνδρους,τοποθεσία που έχει πάρει την ονομασία της από τους τεράστιους κυλινδρικούς μονόλιθους κίονες που κείτονται στό σημείο εξόρυξης.

Με διαστάσεις 12 μέτρα μήκος και 1,30 μ. διάμετρο δημιουργούν ερωτηματικά για την αιτία που τους άφησε –έρμαια του χρόνου- να περιμένουν αιώνες τώρα το πλοίο που θα τους παραλάβει απο την Κάρυστο.

Αγναντεύοντας από τη θέση αυτή,βλέπουμε το μεσαιωνικό κάστρο Castello Rosso να δεσπόζει με μεγαλοπρέπεια πάνω από τη πόλη,σιωπηλός μάρτυρας μεταγενέστερων εποχών της ιστορίας του τόπου.

Από την Κάρυστο οι κίονες ταξίδευαν με πλοία σε άλλα λιμάνια της Μεσογείου,στη Ρώμη και αργότερα στην Παλαιστίνη,στο Σφάξ,στη Συρία όπου διακόσμησαν τις βασιλικές παλαιοχριστιανικές.

Επίσης λέγεται ότι κίονες απο την Κάρυστο μεταφέρθηκαν στην Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη.

Στην Αθήνα κόσμησαν την Ανδριάνεια Βιβλιοθήκη.

Το οδοιπορικό στα αρχαία λατομεία της Νότιας Εύβοιας μας προτρέπει να ταξιδεύσουμε με τη μηχανή του χρόνου στο παρελθόν,στον κόσμο των πρώτων καλλιτεχνών μαρμαράδων,παρακολουθώντας απο κοντά την εργασία ,τον κόπο και την τέχνη των ανθρώπων που έζησαν και δημιούργησαν πριν χιλιάδες χρόνια, έγραψαν ιστορία και εξέλιξαν μια παράδοση που συνεχίζεται μέχρι τις μέρες μας.    

 

Κείμενα: Μιχάλης Καλαλούγκας

Φωτογραφίες: Βασίλης Καλαλούγκας

 Το άρθρο δημισιεύθηκε στο ειδικό περιοδικό για τη βιόσφαιρα  "ΟΞΥΓΟΝΟ"

τεύχος 15,5 Σεπτέμβριος 2000

Το φαράγγι του Δημοσάρη

Η ανατολική πλευρά του όρους Όχη στην Εύβοια κρύβει έναν πράσινο θησαυρό, πραγματικό μουσείο της Φύσης.Ο τόπος θυμίζει παλέτα ζωγράφου, πινελιές απο κόκκινα και κίτρινα αγριολούλουδα σμίγουν με το πράσινο της φτέρης που καλύπτει τις όχθες και τα πρανή του ποταμού Δημοσάρη.

Το νερό, καταλύτης της ζωής, μοιράζει τη ζωογόνο ροή του στο φαράγγι, δίνοντας μερίδιο σε κάθε κάτοικο."

Η Εύβοια συνδυάζει όλα όσα αναζητά ο λάτρης της περιπέτειας της φύσης και του οικοτουρισμού.

Μεγάλα δάση πεύκης καλύπτουν το βόρειο και κεντρικό τμήμα,οι πλαγιές της Δίρφυς είναι κατάφυτες απο ελατοδάση και καστανιές, οι ρεματιές καλύπτονται απο πανύψηλα πλατάνια,καθώς στις ρίζες τους κυλούν νερά αιώνες τώρα,τραβώντας το δρόμο για τη θάλασσα,σπέρνουν την ζωντάνια στη γύρω περιοχή.

Στο νότιο τμήμα της Εύβοιας το τοπίο αλλάζει, τα δάση παραχωρούν τη θεση τους στούς θαμνότοπους και σε δάση δρυός-αριάς,υπάρχουν δε τοποθεσίες που θυμίζουν έντονα κυκλαδονήσια

Η Καρυστία έχει προνόμια που απλόχερα της χάρισε η φύση, υπέροχες παραλίες, ονειρικές εξοχές και ένα βουνό επιβλητικό να φαντάζει σαν πέτρινος Γολιάθ πάνω απο την Κάρυστο,γεμάτο πλούτο σε άγρια ζωή και ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων. Εκεί που έγινε ο γάμος του Δία και της Ηρας, στην κορυφή του όρους Όχη.

Η ανατολική πλευρά του βουνού κρύβει έναν πράσινο θησαυρό, πραγματικό μουσείο της φύσης. Το φαράγγι του ποταμού Δημοσάρη.

Η ροή της ζωής ξεκινά από την επιβλητική κορυφή Γιούδα στα 1386 μέτρα.

Ειναι η αφετηρία απ’ όπου ξεκινά μια περιήγηση γεμάτη ομορφιά και ηρεμία μέσα σε μιά πανδαισία χρωμάτων και ήχων.

Οι αισθήσεις όλες σε εγρήγορση ,δέχονται μηνύματα απολαμβάνοντας τη φύση σε ολο της το μεγαλείο.

Το φαράγγι του Δημοσάρη είναι απο τα ομορφότερα τοπία της Εύβοιας.

Απο την κορυφή Γιούδα που βρίσκονται οι πηγές καλύπτει μια διαδρομή 10 χιλιομέτρων για να καταλήξει εκεί που η Όχη δροσίζει τα πόδια της,στην παραλία του Καλλιανού,στο Αιγαίο.

Το φαράγγι διασχίζει ένα μονοπάτι εν μέρει λιθόστρωτο και κάποτε ήταν ο δρόμος που ακολουθούσαν οι κάτοικοι του Καλλιανού και των οικοισμών Λενωσσαίων και Μπαμπάδων για να μεταφέρουν τα τυροκομικά και τα γεννήματα συην Κάρυστο, μιά διαδρομή επτά ωρών με τα ζώα.

Πραγματική κιβωτός το φαράγγι κρύβει στις σκιές του σπάνιες μορφές ζωής.

Περισσότερα απο 600 είδη φυτών φύονται στην περιοχή, πολλά δε απο αυτά είναι απειλούμενα.

Την άνοιξη η φύση ξυπνά, σε προκαλεί να αφεθείς στις προκλήσεις των χρωμάτων.

Ο τόπος θυμίζει παλέττα ζωγράφου, πινελιές απο κόκκινα και κίτρινα αγριολούλουδα σμίγουν με το πράσινο της φτέρης που καλύπτει τις όχθες και τα πρανή του ποταμού.

Αξιόλογη είναι και η βιοποικιλότητα με πολυχρωμες πεταλούδες,όμορφες λιβελούλες

και άλλα έντομα ,χαρίζουν τα χρώματα και το βουητό τους στον επισκέπτη.

Το νερό, καταλύτης της ζωής ,μοιράζει τη ζωογόνο ροή του στο φαράγγι,δίνοντας μερίδιο σε κάθε του κάτοικο.

Εκει βαπτίζουν τις παρουσίες τους διάφορα αμφίβια. Τα βατράχια με τα θορυβώδη άσματά τους συνθέτουν τη μελωδία της ποτάμιας ζωής.

Δεκάδες είδη πουλιών φωλιάζουν στις πλαγιές του. Φιδαετοί,σπιζαετοί ,γεράκια, μπούφοι,κουκουβάγιες και νεροκότσυφες,ενώ κατά το φθινόπωρο όλο και πιό σπάνια συναντάμε και όρνια.

Ο σπιζαετός ειναι ένα από τα απειλούμενα αρπακτικά που ζει στα απόκρημνα και άγρια φαράγγια της Καρυστίας ,παρουσιάζεται δε σε χάλκινο νόμισμα της πόλης του 2ου αι π.Χ.

Την άνοιξη το αηδόνι μαγεύει, πλέκοντας την φωλιά του σε σφιχτές συστάδες θάμνων τραγουδά και διαλαλεί τον έρωτά του για το ταίρι του και την καινούρια ζωή που θα έρθει.

Το θυληκό βρίσκεται στην ευφορία της μητρότητας και εναποθέτει το μέλλον του είδους του μέσα στη θαλπωρή της φωλιάς.

Μετά απο είκοσι μέρες επώασης τα μικρά αντικρύζουν το θερινό φώς της ζωής, προσπαθούν να σκεπάσουν το φόβο τους κάτω απ' τα φτερά της μητέρας.

Το παιχνιδι της ζωής είναι έτσι κι αλλιώς γνωριμία με την αίσθηση του θανάτου.

Τα δέντρα εδώ έχουν την τιμητική τους. Πλατάνια ,αριές και καστανιές χαριζουν τον ίσκιο τους και καταφύγιο στους φτερωτούς ταξιδιώτες.

Ο ρούς του ποταμού θορυβώδης κυλά ορμητικά και λαξεύει τα βράχια αποκαλύπτοντας γλυπτά,σχηματίζοντας λεκάνες με κρυστάλλινο νερό,πραγματική πρόκληση για βουτιά.

Ακολουθώντας την πορεία προς την εκβολή, περνάμε από τον γραφικό οικισμό των Μπαμπάδων,σπίτια πού τ' άφησαν νοικοκυραίοι αναζητώντας καλύτερη τύχη στίς πόλεις ,περιμένουν ανυπόμονα το χέρι που θα τ΄αναστήσει για εγκαταλείψουν την πολύχρονη μοναξιά τους.

Συνεχίζοντας συναντάμε τον οικισμό των Λενωσσαίων, εδώ η ζωή κυλά σε γαλήνιους ρυθμούς όπως άλλωστε της ταιριάζει. Πέντε-έξι οικογένειες,κτηνοτρόφοι όλοι,τους βλέπεις στις ράχες να αποτυπώνουν τις λιγνές σιλουέττες τους συνοδευόμενοι από τούς ήχους των κουδουνιών, άρρηκτα δεμένοι με το τοπίο.

Λίγο πρίν την εκβολή δυό παλιοί νερόμυλοι στέκουν ερειπωμένοι, το νερό καθώς κυλά διηγείται την ιστορία τους.

Μας μεταφέρει στο παρελθόν και περιγράφει τη ζωή του γραφικού μυλωνά, μοναχική φιγούρα της ρεματιάς, που χάθηκε και μόνο τα ερείπια στέκουν πια βουβοί μάρτυρες

μιας δραστηριότητας που θυσιάστηκε στο βωμό της εξέλιξης.

Οι εικόνες διαδέχονται η μία την άλλη.Στα νερά του Δημοσάρη στροβιλίζονται φύλλα, φερτές ύλες αλλά και σκέψεις που μας έρχονται στο νού.

Άραγε θα καταφέρει ο άνθρωπος να κρατήσει αυτό το κομμάτι γής ανέγγιχτο?

Η καταστροφή των ποταμών μόνο τύψεις,ντροπή και ενοχές μπορεί να μας γεμίσει.

Τα νερά γαληνεύουν λες και κατάλαβαν ότι έρχεται η ώρα της σμίξης τους με το απέραντο γαλάζιο του Αιγαίου.

Μια συνεύρεση που καταλήγει στην παραλία του Καλλιανού ,καθαρή και βαθιά γαλάζια,φιλοξενεί τους ανθρώπους που γυρεύουν κάτι ξεχωριστό για να τους δεχτεί και να τους δροσίσει στην αγκαλιά της.

Νερά, βράχια, στενά περάσματα, καλντερίμια, πράσινο, ο γραφικός οικισμός των Λενωσσαίων, μεθυστικές μυρωδιές απο τα σπάρτα και τη μέντα,πουλιά, ήχοι της φύσης.

Ειναι στη νότια Εύβοια.

Το φαράγγι του ποταμού Δημοσάρη.

Κείμενο: Μιχάλης Καλαλούγκας

Φωτογραφίες: Βασίλης Καλαλούγκας

 Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Oxygen" εικόνες της βιόσφαιρας, γνώσης και εξέλιξης απο τις χώρες του κόσμου, τεύχος 20, Απρίλιος 2002

Επιστροφή....

Έχω καιρό να ασχοληθώ με το blog, έτσι αποφάσισα να αναρτήσω μερικά απο τα άρθρα που κατα καιρούς δημοσίευα σε περιοδικά ειδικού τύπου.
Αρχίζω λοιπόν απο τα Δρακόσπιτα γιατι τα νοιώθω πνευματικά μου παιδιά.
Ίσως γιατί κάποιος δράκος με σκούντησε τότε, το 1997 και άρχισα να γράφω....

Ανακοίνωση!

Απο 15 Οκτωβρίου κοντά σας με νέες αναρτήσεις!